Mises zauważa, że źródeł niechęci do wolnego rynku nie trzeba szukać w ekonomii, tylko w ludzkiej psychologii. W gospodarce rynkowej o pozycji człowieka decydują konsumenci i jego własna praca. Nikt nie może zrzucić swoich porażek na urodzenie czy przynależność do stanu, tak jak w dawnych społeczeństwach. Dla wielu osób to bolesna prawda. Łatwiej wtedy obwinić „system”, bogatszych sąsiadów czy przedsiębiorców niż przyznać, że inni po prostu lepiej odpowiedzieli na potrzeby rynku. Zawiść, zranione ambicje i niechęć do brania odpowiedzialności za siebie stają się paliwem dla antykapitalistycznych idei.
Autor przygląda się różnym grupom społecznym: pracownikom biurowym, intelektualistom, pisarzom, ludziom teatru i filmu, a nawet spadkobiercom wielkich fortun. Wyjaśnia, dlaczego to właśnie środowiska, które najwięcej zawdzięczają wolności gospodarczej i rynkowi wydawniczemu, tak często występują przeciwko niej. Rozprawia się też z popularnymi zarzutami wobec kapitalizmu: że czyni ludzi nieszczęśliwymi, że jest materialistyczny i niesprawiedliwy. Pokazuje również, że wzrost płac i poziomu życia zawdzięczamy przede wszystkim inwestycjom i akumulacji kapitału, a nie hasłom o „sprawiedliwości społecznej”.
Książka ukazała się po raz pierwszy w 1956 roku, ale jej obserwacje dobrze tłumaczą także dzisiejsze spory o gospodarkę, podatki i rolę państwa. To krótki, napisany z temperamentem wykład, po którym inaczej patrzy się na debaty o nierównościach i na popularność haseł obiecujących dobrobyt bez wysiłku. Polskie wydanie ukazało się w serii „Biblioteka Rządzących i Rządzonych” Fundacji PAFERE.
Dla kogo jest ten audiobook:
- Dla osób, które chcą zrozumieć, skąd bierze się niechęć do kapitalizmu i przedsiębiorców.
- Dla przedsiębiorców i ludzi biznesu, którzy często spotykają się z zarzutami wobec zysku i bogactwa.
- Dla czytelników zainteresowanych ekonomią, psychologią społeczną i historią idei.
- Dla studentów ekonomii, socjologii i nauk politycznych.
- Dla wszystkich, którzy chcą lepiej argumentować w dyskusjach o socjalizmie i roli państwa w gospodarce.
Czego nauczysz się z tego audiobooka:
- Dlaczego w gospodarce rynkowej to konsumenci decydują o sukcesie i pozycji społecznej.
- Jak zawiść i zawiedzione ambicje przeradzają się w niechęć do kapitalizmu.
- Dlaczego intelektualiści i artyści tak często krytykują system, któremu tak wiele zawdzięczają.
- Jakie są najczęstsze pozaekonomiczne zarzuty wobec kapitalizmu i jak na nie odpowiedzieć.
- Dlaczego wzrost płac zależy od inwestycji i akumulacji kapitału.
- Dlaczego hasła o „sprawiedliwości społecznej” nie mają oparcia w ekonomii.
O autorze
Ludwig von Mises (1881–1973) był austriackim ekonomistą i jednym z najważniejszych przedstawicieli austriackiej szkoły ekonomii. Urodził się we Lwowie, ukończył Uniwersytet Wiedeński i był uczniem Eugena von Böhm-Bawerka. W okresie międzywojennym pracował jako ekonomista w wiedeńskiej Izbie Handlowej i doradzał austriackiemu rządowi w sprawach gospodarczych. Jego prywatne seminarium w Wiedniu ukształtowało całe pokolenie uczonych, w tym późniejszego noblistę Friedricha Augusta von Hayeka.
Mises jako jeden z pierwszych wykazał, że w socjalizmie, bez cen rynkowych, racjonalne gospodarowanie jest niemożliwe. W 1940 roku, uciekając przed nazizmem, wyjechał z Genewy do Stanów Zjednoczonych, gdzie przez ponad dwie dekady prowadził seminarium na Uniwersytecie Nowojorskim. Napisał m.in. „Teorię pieniądza i kredytu”, „Socjalizm”, „Biurokrację” oraz traktat „Ludzkie działanie”, uznawany za jego opus magnum. Do dziś pozostaje jednym z najczęściej cytowanych obrońców wolnego rynku, własności prywatnej i solidnego pieniądza.